جهت بزرگنمایی عکس کلیک نمایید
 
شماره 125
آخرین شماره ها
نشریات دیگر

روزهای گل‌ درشت
کفاش مهدی

2 آبان: عید غدیر

«غدیرخم» نام ناحیه‌ای در میان مکه و مدینه است که بر سر راه حاجیان قرار دارد و به دلیل وجود برکه‌ای در این محل که در آن آب باران جمع می‌شده، به این نام شهرت یافته است. غدیر در 4‌- 3 کیلومتری جحفه واقع شده و جحفه در 64 کیلومتری مکه قرار دارد که یکی از میقات‌های پنج‌گانه است. در جحفه راه اهالی مصر، مدینه، عراق و شام از یک‌دیگر جدا می‌شود. غدیرخم به سبب وجود آب و چندین درخت کهن‌سال، محل توقف و استراحت کاروانیان بود؛ اما گرمایی طاقت‌فرسا داشت. از آغاز ذی‌القعده‌ی سال دهم هجری که آخرین سال زندگانی پیامبر(ص) بود، به همه‌ی مناطق مسلمان‌نشین، ایل‌ها و قبیله‌های مسلمان عربستان خبر داده‌اند که پیامبر(ص) در این ماه به مکه‌ی معظمه خواهند رفت و حج به‌جای خواهند آورد، بدین‌ترتیب بزرگ‌ترین اجتماع مسلمانان شکل گرفت، که به «حجةالوداع» معروف است.

با پایان حج، حضرت محمد(ص) به سرعت دستور حرکت را برای اجتماع در غدیرخم دادند؛ حتی 12000 نفر از اهل یمن‌- که برای رفتن به وطن خود راه دیگری را می‌رفتند‌- به دستور پیامبر(ص) با کاروان مسلمانان همراه شدند. پس از نزول آیه‌ی مشهور «تبلیغ» (آیه‌ی 67 سوره‌ی مائده) آن حضرت، در برابر انبوهی از جمعیّت که تعداد آن‌ها را از سه تا هفتادهزار گفته‌اند، فرمان الهی، یعنی وصایت و جانشینی علی(ع) را به مردم ابلاغ کرد.

8 آبان: روز مباهله

در روز مباهله بنا بر این بود که مسلمانان و مسیحیان نجران یک‌دیگر را نفرین کنند، تا خدا آن طرف را که دروغ‌گوست، عذاب کند. مشهور، روز مباهله را بیست‌و‌چهارم ذی‌الحجه‌ی سال دهم هجری دانسته‌اند. در این روز، رسول‌خدا(ص) همراه حضرت علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین(ع) در نقطه‌ای خارج از شهر که بعدها در آن‌جا مسجدی ساختند و امروزه به نام مسجد مباهله معروف است، با هیأت نمایندگی نصارای نجران بنا بر مباهله گذاشتند؛ لیکن نجرانیان عقب‌نشینی کردند و با پیامبر(ص) مصالحه کردند. شیعه و سنی متفق‌اند که پیامبراسلام(ص)، علی، فاطمه، حسن و حسین(علیهم السلام) را با خود به میعادگاه برد و مسیحیان نیز وقتی دیدند وی به قدری مطمئن است که نزدیک‌ترین خویشانش را با خود آورده، بیمناک شدند و پذیرفتند که جزیه بپردازند.

8 آبان: شهادت حسین فهمیده

حسین فهمیده در اول اردیبهشت 1346 در روستای سراجه‌ی قم به دنیا آمد. در سال 1352 به دبستان «روحانی» قم (نام قبلی: کریمی) وارد شد و از مهرماه سال 1356 تحصیلاتش را در مدرسه‌ی راهنمایی «حافظ» قم ادامه داد. سپس همراه خانواده‌اش به کرج مهاجرت کرد و از مهرماه 1357 در مدرسه‌ی «خیابانی» مشغول به تحصیل شد. وی در بیست‌ و‌پنجم یا ششم شهریورماه 1359 یک هفته پیش از اعلام رسمی آغاز جنگ همراه نیروی مقاومت بسیج به جبهه‌ی خرمشهر اعزام شد.

او در فاصله‌ی میان اعزام تا شهادت در روز 8 آبان‌ماه 1359 (44 روز) دو بار زخمی شد و در بیمارستان ماهشهر بستری شد؛ اما بی‌قراری برای دفاع از وطن، او را دوباره به خط مقدم کشاند تا این‌که با بستن نارنجک به خودش و منفجر کردن تانک جلویی ستونی از تانک در کوت‌شیخ (نزدیک ایستگاه راه‌آهن خرمشهر) جلوی حمله‌ی تانک‌ها را با جان‌فشانی و شهادت خودش گرفت. امام خمینی(ره) در پیامی که به مناسبت دومین سال‌گرد پیروزی انقلاب اسلامی بیان کرد، او را «رهبر سیزده‌ساله» نامید.

۱3 آبان: تسخیر لانه‌ی جاسوسی

از تسخیر لانه‌ی جاسوسی تا آرگو 2012

واقعه‌ی تسخیر لانه‌ی جاسوسی، به دوران 444 روزه‌ای گفته می‌شود که با اعلام پناه دادن آمریکا به شاه و درگیری کارمندان سفارت آمریکا با تعدادی از دانشجویان پیرو خط امام که وارد سفارت شده بودند و تصرف سفارت آمریکا در تهران و به گروگان گرفتن 66 دیپلمات آمریکایی در ۱3 آبان 1358 (برابر با 4 نوامبر 1979) آغاز شد و در 30 دی 1359 (برابر با 20 ژانویه‌ی 1981) با پذیرش قرارداد الجزایر از سوی دولت‌های ایران و آمریکا و آزادی گروگان‌ها پایان یافت.

در روز اشغال سفارت (13 آبان 1358) شش دیپلمات آمریکایی توانستند بگریزند و در سفارت‌خانه‌های دولت سوئد و کانادا پناه گیرند و در نهایت در 28 ژانویه‌ی 1980 با گذرنامه‌های کانادایی از ایران خارج شوند. در سال 2007 میلادی «جاشوا بیرمن» در مجله‌ی «وایرد»، مطلبی با عنوان «چگونه سازمان سیا از یک داستان علمی‌- تخیلی جعلی برای نجات آمریکایی‌ها از تهران استفاده کرد» منتشر نمود و در آن جزییات نجات 6 نفر دیپلمات آمریکایی در تهران را توضیح داد. پیش از آن «تونی مندز» هم خاطرات خود را در پایگاه اینترنتی سازمان سیا منتشر کرده بود. در سال 2007 براساس این دو مقاله، «جرج کلونی» پروژه‌ی ساخت فیلم «آرگو» را آغاز کرد. در فوریه‌ی 2011 «بن افلک»‌ کارگردان گروه تولید آن فیلم شد. آرگو، نامزد هفت جایزه‌ی مختلف در جوایز اسکار بود و در نهایت سه اسکار بهترین فیلم، بهترین فیلم‌نامه‌ی اقتباسی و بهترین تدوین را کسب کرد.

دو نکته در مورد فیلم آرگو وجود دارد:

اول این‌که این فیلم هیچ اشاره‌ای به گروگان‌ها نمی‌کند و تنها به 6 نفری که بنا بر ادعای سیا در زمان اشغال سفارت گریخته‌اند، می‌پردازد. 6 نفری که فراری هستند نه گروگان! در حالی که طبق ادعای سازندگان، این فیلم در مورد گروگان‌گیری است!

دوم این‌که این فیلم در سال 2012، فضای ایران انقلابی سال میلادی 1979 (1358 شمسی) را نشان می‌دهد. ایرانی که با عمری کم‌تر از یک سال، هنوز نهادهای قانونی‌اش شکل نگرفته یا در حال شکل‌گیری است و هنوز دست گروه‌های بسیاری مانند مارکسیست‌ها، توده‌ای‌ها و مجاهدین خلق از دامن انقلاب کوتاه نشده است و این گروه‌های مسلح، خشن و تندرو، قدرت‌مند هستند؛ اما هیچ اثری از این گروه‌ها در فیلم نیست! و همه‌ی خشونت‌های جعلی فیلم به جوانان انقلابی مسلمان پیرو خط امام نسبت داده شده است که بارها گفته‌اند: اگر از داخل سفارت به ما تیراندازی نشده بود، در حیاط سفارت، بیانیه‌ی‌مان را می‌خواندیم و حدّاکثر یکی‌- دو ساعت بعد از ورود، از آن‌جا خارج می‌شدیم و البته هیچ‌گاه دست‌مان به آن همه سند جنایت و خیانت دولت آمریکا بر ضد مردم ایران نمی‌رسید.

22 آبان: تاسوعا

امان‌نامه برای ابوالفضل‌العباس(ع)

شمر، که فرمانده‌ی پیادگان قشون عمر بن سعد و از عناصر کلیدی و پلید واقعه‌ی کربلا بود، در عصر روز تاسوعا، امان‌نامه‌ای از عمر بن سعد برای چهار فرزند رشید و دلاور ام‌البنین(ع)، یعنی: عباس، عبدالله، جعفر و عثمان از برادران پدری امام حسین(ع) آورد تا آنان را از سپاه خداجوی و حقیقت‌طلب امام جدا کند.

حضرت عباس(ع) که بزرگ‌ترینِ آنان است، از شهرت بسزایی برخوردار بود. وی به دلیل جمال زیبا، قامت موزون، دلاوری، غیرت و شجاعت بی‌مانندش، به «قمر بنی‌هاشم» معروف شده بود.

ام‌البنین از قبیله‌ی بنی‌کلاب بود که شمر بن ذی‌الجوشن نیز به همین تبار انتساب پیدا می‌کرد. به همین علت عصر تاسوعا به نزدیکی خیمه‌گاه امام حسین(ع) آمد و با صدای بلند فریاد زد: «خواهرزادگانم کجایند؟»

امام که منظور شمر را دانسته بود، به برادران خود فرمود: «پاسخ شمر را بدهید. اگرچه او فاسق است، با شما قرابت و خویشی دارد.»

حضرت عباس(ع) به همراه سه برادر خود، در نزد شمر حاضر شدند و از او پرسیدند: «حاجت تو چیست؟» شمر گفت: «شما خواهرزادگان من هستید. بدانید تا ساعتی دیگر شعله‌های جنگ برافروخته می‌شود و کسی از یاران حسین بن علی زنده نمی‌ماند. من برای شما امان‌نامه‌ای از عمر بن سعد آوردم. شما از این ساعت در امان هستید، مشروط بر این که دست از یاری برادرتان حسین، بردارید و سپاهیانش را ترک کنید.»

حضرت عباس(ع) که کانون وفاداری و معدن غیرت بود، بر او بانگ زد: «بریده باد دست‌های تو و لعنت خدا بر تو و امان‌نامه‌ات! ای دشمن خدا! ما را دستور می‌دهی که از یاری برادر و مولای‌مان حسین(ع) دست برداریم و سر در طاعت ملعونان و فرزندان ناپاک آنان درآوریم؟ آیا ما را امان می‌دهی، ولی برای فرزند رسول ‌خدا(ص) امانی نیست؟»

23 آبان: عاشورا

عاشورای سال 61 هجری قمری با توجه به گاه‌شمار در واقع با سه‌شنبه، 20 مهر 59 هجری خورشیدی (9 اکتبر 680 میلادی) برابر است. هر چند براساس گاه‌شماری هجری قمری قراردادی این روز با چهارشنبه، 21 مهرماه خورشیدی (۱0 اکتبر میلادی) همان سال تطبیق داده می‌شود.

حضرت امام رضا(ع) می‌فرماید: «کسی که در روز عاشورا از انجام کارهای مورد نیاز خویش پرهیز کند، خداوند، حوایج دنیا و آخرت او را برآوَرَد و کسی که روز عاشورا را روز حزن، اندوه، مصیبت و گریه‌ی خود قرار دهد، خداوند روز قیامت را روز شادی و سرور او گرداند و چشمش با دیدن ما در بهشت، روشن شود.(۱)»

سوگواری عاشورا مختص شیعیان نیست. در ایران، حتی ارامنه نیز دسته‌جات عزاداری دارند.(2)

24 آبان: روز بزرگ‌داشت علامه‌طباطبایی

سیدمحمدحسین طباطبایی معروف به علامه‌طباطبایی (متولد 1281 هجری‌شمسی در تبریز) نویسنده‌ی تفسیر المیزان، فقیه، فیلسوف، مفسر قرآن، شیعه و ایرانی است.

اهمیت وی به علت زنده کردن حکمت، فلسفه و تفسیر در حوزه‌های تشیع بوده است؛ به‌ویژه این‌که وی به بازگویی و شرح حکمت صدرایی بسنده نکرده، به تأسیس معرفت‌شناسی در این مکتب می‌پردازد. همچنین با انتشار کتب فراوان و تربیت شاگردان برجسته در دوران مواجهه با اندیشه‌های غربی نظیر مارکسیسم، به اندیشه‌ی دینی حیاتی دوباره بخشیده، حتی برای نشر آن در مغرب‌زمین نیز کوشیده است.

2 آبان: شهادت امام سجاد(ع)

صحیفه‌ی سجادیه به «انجیل اهل‌بیت»، «زبور آل‌محمد» و «اخت‌القرآن» معروف است. این کتاب مجموعه‌ای از دعاها و مناجات‌های امام چهارم شیعیان، امام زین‌العابدین علی‌بن‌الحسین(ع) است. بزرگان شیعه «صحیفه‌ی سجادیه» را بعد از قرآن و نهج‌البلاغه، غنی‌ترین گنجینه‌ی معارف می‌دانند.

به گفته‌ی منابع شیعی، مهم‌ترین برنامه‌ی امام سجاد(ع) در دوره‌ی امامت‌شان بر محورهای زیر استوار بود:

- نشر مبانی اعتقادی و فرهنگی شیعه؛

- تربیت نیروهای صالح و کارآمد برای تشیع؛

- افشای چهره‌ی امویان؛

- مبارزه با افکار و اندیشه‌های منحرف؛

- زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره‌ی عاشورا و رساندن پیام آن به مسلمانان(4).

اگرچه در زمان امامت امام سجاد(ع)، مردم بیش‌تر پیرو ارزش‌های خلافت بودند و شرایط مناسبی برای ایشان فراهم نبود، با این حال امام سجاد(ع) با تکیه بر احادیث نبوی، سیره‌ی فقه شیعه را پی‌ریزی کرد و شرایط را برای بیان جزئیات برای امامان محمدباقر(ع) و جعفرصادق(ع) فراهم آورد.

پی‌نوشت‌ها:

۱) سیدبن طاووس؛ اقبال‌الاعمال، ص578، اعمال روز عاشورا.

2) روزنامه‌ی همشهری 3/12/83.

3) حسن منتظری؛ آشنایی اجمالی با صحیفه‌ی سجادیه.

4) تاریخ اسلام، جمعی از نویسندگان‌- زیر نظر دکتر صادق آیینه‌وند، ص‌187‌- 186.

 

فهرست عناوین
فونت درشتر
فونت ریزتر
نسخه متنی
نسخه چاپی
ارسال به دوستان