جهت بزرگنمایی عکس کلیک نمایید
 
شماره 125
آخرین شماره ها
نشریات دیگر

روزهای گل ‌درشت
کفاش مهدی

۵ ‌آذر: ‌روز ‌بسیج ‌مستضعفین

نیروی ‌مقاومت ‌سپاه ‌پاسداران ‌انقلاب ‌اسلامی ‌یکی ‌از ‌نیروهای ‌پنج‌گانه‌ی ‌سپاه ‌پاسداران ‌است ‌که ‌گردآوری، ‌مدیریت ‌و ‌سازمان‌دهی ‌نیروهای ‌داوطلب ‌مردمی ‌را، ‌در ‌راستای ‌اهداف ‌سازمانی، ‌بر ‌عهده ‌دارد.

این ‌نیرو ‌که ‌با ‌نام‌های ‌سازمان ‌بَسیج ‌مستضعفین ‌یا ‌نیروی ‌مقاومت ‌بسیج ‌هم ‌شناخته ‌می‌شود ‌در ‌۵ ‌آذر ‌۱۳۵۸ ‌به ‌فرمان ‌امام ‌خمینی(ره) ‌تشکیل ‌شد ‌و ‌پس ‌از ‌تصویب ‌مجلس ‌شورای ‌اسلامی ‌در ‌دی ‌۱۳۵۹ ‌قانوناً ‌رسمیت ‌پیدا ‌کرد ‌و ‌به ‌سپاه ‌پاسداران ‌انقلاب ‌اسلامی ‌تعلق ‌گرفت. ‌به ‌اعضای ‌این ‌سازمان، ‌بسیجی ‌می‌گویند ‌و ‌طبق ‌ماده‌ی ‌۱۳ ‌قانون ‌مقررات ‌استخدامی ‌سپاه، ‌بسیجی ‌به ‌فردی ‌اطلاق ‌می‌شود ‌که ‌داوطلبانه ‌برای ‌تحقق ‌ارتش ‌۲۰‌میلیونی ‌تحت ‌پوشش ‌سپاه ‌درمی‌آید. ‌به ‌موجب ‌همین ‌ماده‌ی ‌قانونی ‌بسیجیان ‌به ‌سه ‌دسته‌ی ‌«بسیج ‌عادی»، ‌«بسیج ‌فعال» ‌و ‌«بسیج ‌ویژه» ‌یا ‌«پاسداران ‌افتخاری» ‌تقسیم ‌می‌شوند. ‌در ‌اساسنامه‌ی ‌بسیج ‌مستضعفین، ‌بسیج ‌را ‌به ‌این ‌صورت ‌تعریف ‌کرده‌اند:

«بسیج ‌نهادی ‌است ‌تحت ‌فرماندهی ‌مقام ‌معظم ‌رهبری ‌که ‌هدف ‌آن ‌نگهبانی ‌از ‌انقلاب ‌اسلامی ‌و ‌دست‌آوردهای ‌آن ‌و ‌جهاد ‌در ‌راه ‌خدا ‌و ‌گسترش ‌حاکمیت ‌قانون ‌خدا ‌در ‌جهان ‌طبق ‌قوانین ‌جمهوری ‌اسلامی ‌ایران ‌و ‌تقویت ‌کامل ‌بنیه‌ی ‌دفاعی ‌از ‌طریق ‌همکاری ‌با ‌سایر ‌نیروهای ‌مسلح ‌و ‌همچنین ‌کمک ‌به ‌مردم ‌هنگام ‌بروز ‌بلا ‌و ‌حوادث ‌غیرمترقبه ‌است.»(1)

۹ ‌آذر: ‌روز ‌بزرگ‌داشت ‌شیخ ‌مفید

شیخ ‌مفید ‌سؤالی ‌را ‌به‌طور ‌غیرعمد ‌و ‌به ‌اشتباه ‌جواب ‌داد؛ ‌ولی ‌حضرت ‌ولى‌عصر(عج) با ‌پیغامى ‌آن ‌را ‌اصلاح ‌فرمود. ‌پس ‌از ‌مدتى ‌که ‌مرحوم ‌مفید ‌آگاه ‌شد ‌و ‌در ‌پى ‌آن ‌از ‌دادن ‌فتوا ‌منصرف ‌شد، ‌آن ‌حضرت ‌طى ‌نامه‌اى ‌خطاب ‌به ‌شیخ ‌فرمود: ‌«بر ‌شماست ‌که ‌فتوا ‌بدهید ‌و ‌بر ‌ماست ‌که ‌شما ‌را ‌استوار ‌کرده ‌و ‌نگذاریم ‌در ‌خطا ‌بیفتید.»

شیخ ‌مفید ‌در ‌ذی‌قعده‌ی ‌سال ‌۳۳۶ ‌(قمری) ‌در ‌نزدیکی ‌بغداد ‌متولد ‌شد. ‌او ‌در ‌شب ‌جمعه ‌۳ ‌رمضان ‌۴۱۳ ‌(قمری) ‌در ‌بغداد، ‌در ‌۷۵‌سالگی ‌درگذشت.

۱۰ ‌آذر: ‌شهادت ‌مدرس

فعالیت ‌سیاسی ‌او ‌با ‌عضویت ‌در ‌انجمن ‌مقدس ‌ملی ‌اصفهان ‌آغاز ‌شد. ‌در ‌سال ‌۱۲۸۹ ‌هم‌زمان ‌با ‌تشکیل ‌دوره‌ی ‌دوم ‌مجلس ‌شورای ‌ملی ‌که ‌پس ‌از ‌استبداد ‌صغیر ‌برپا ‌شد، ‌نورالله ‌نجفی ‌اصفهانی ‌از ‌سوی ‌آخوند ‌خراسانی ‌و ‌عبدالله ‌مازندرانی ‌که ‌یکی ‌از ‌مجتهدان ‌طراز ‌اول ‌بود ‌به ‌مجلس ‌شورای ‌ملی ‌معرفی ‌شد ‌که ‌وی ‌نیز ‌مدرس ‌را ‌برای ‌این ‌امر ‌معرفی ‌کرد ‌و ‌از ‌سوی ‌مجلس ‌نیز ‌پذیرفته ‌شد. ‌او ‌در ‌دوره‌ی ‌سوم ‌نیز ‌از ‌طرف ‌مردم ‌تهران ‌به ‌نمایندگی ‌انتخاب ‌شد؛ ‌ولی ‌این ‌مجلس ‌به ‌علت ‌فشار ‌خارجی ‌و ‌آغاز ‌جنگ ‌جهانی ‌اول ‌یک ‌سال ‌بیش‌تر ‌دوام ‌نیاورد.

پس ‌از ‌کودتای ‌۳ ‌اسفند ‌۱۲۹۹ ‌که ‌توسط ‌رضاخان ‌و ‌سید‌ضیاءالدین ‌طباطبایی ‌صورت ‌گرفت، ‌بسیاری ‌از ‌آزادی‌خواهان ‌دستگیر ‌شدند. ‌از ‌جمله‌ی ‌آنان ‌مدرس ‌بود ‌که ‌به ‌قزوین ‌تبعید ‌و ‌در ‌آن‌جا ‌زندانی ‌شد. ‌وی ‌بیش ‌از ‌۳ ‌ماه ‌در ‌حبس ‌بود ‌و ‌پس ‌از ‌عزل ‌سید‌ضیاء ‌آزاد ‌شد.

پس ‌از ‌آزادی ‌به ‌نمایندگی ‌مردم ‌تهران ‌در ‌مجلس ‌چهارم ‌انتخاب ‌شد ‌و ‌به ‌نایب‌رئیسی ‌مجلس ‌و ‌رهبری ‌اکثریت ‌برگزیده ‌شد. ‌دوره‌ی ‌پنجم ‌مجلس ‌در ‌سال ‌۱۳۰۲ ‌افتتاح ‌شد ‌و ‌در ‌این ‌دوران ‌پراهمیت ‌تاریخ ‌مشروطه ‌که ‌با ‌تغییر ‌سلسله‌ی ‌قاجاریه ‌و ‌روی ‌کار ‌آمدن ‌رضاخان ‌همراه ‌بود، ‌مدرس ‌رهبری ‌اقلیت ‌مجلس ‌را ‌بر ‌عهده ‌داشت.

سرانجام ‌در ‌روز ‌۷ ‌مرداد ‌۱۳۰۴، ‌مدرس ‌به ‌همراه ‌شش ‌تن ‌دیگر ‌از ‌نمایندگان ‌مخالف ‌رضاخان، ‌رئیس‌الوزراء ‌را ‌به ‌دلیل ‌سوء ‌سیاست ‌داخلی ‌و ‌خارجی، ‌قیام ‌و ‌اقدام ‌بر ‌ضد ‌قانون ‌اساسی ‌و ‌حکومت ‌مشروطه ‌استیضاح ‌کردند. ‌جلسه‌ی ‌استیضاح ‌محل ‌منازعات ‌طرف‌داران ‌سردارسپه ‌و ‌طرفداران ‌مدرس ‌شد. ‌طرف‌داران ‌مدرس ‌که ‌عموماً ‌از ‌مردم ‌عادی ‌بودند ‌فریاد ‌«زنده‌باد ‌مدرس» ‌سر ‌دادند ‌و ‌طرف‌داران ‌سردارسپه ‌که ‌نظامیان ‌بودند، ‌فریاد ‌«مرده‌باد ‌مدرس». ‌مدرس ‌از ‌هوادارانش ‌خواست ‌تا ‌ساکت ‌شوند ‌و ‌آن‌گاه ‌خطاب ‌به ‌طرف‌داران ‌سردارسپه ‌گفت: ‌«اگر ‌مدرس ‌بمیرد، ‌دیگر ‌کسی ‌به ‌شما ‌پول ‌نخواهد ‌داد.» ‌

اما، ‌رضاخان ‌توانست ‌مقدمات ‌تصویب ‌انقراض ‌قاجاریه ‌را ‌فراهم ‌کند ‌و ‌در ‌تاریخ ‌۹ ‌آبان ‌۱۳۰۴ ‌این ‌کار ‌را ‌عملی ‌کرد ‌و ‌خود ‌به ‌پادشاهی ‌ایران ‌رسید.

در ‌سال ‌۱۳۰۵ ‌وی ‌مورد ‌سوءقصد ‌قرار ‌گرفت ‌که ‌از ‌ترور ‌جان ‌سالم ‌به ‌در ‌برد. ‌مدرس ‌در ‌جریان ‌قیام ‌نورالله ‌نجفی ‌اصفهانی ‌در ‌دی‌ماه ‌۱۳۰۵ ‌شمسی ‌در ‌قم ‌علیه ‌اقدامات ‌رضاشاه ‌طی ‌تلگرافی ‌از ‌قیام ‌ایشان ‌حمایت ‌کرد. ‌رضاخان ‌در ‌طی ‌برگزاری ‌انتخابات ‌مجلس ‌هفتم، ‌با ‌مداخله‌ی ‌آشکار ‌در ‌انتخابات ‌و ‌حذف ‌آرای ‌وی، ‌اجازه ‌نداد ‌مدرس ‌به ‌مجلس ‌راه ‌یابد ‌و ‌سپس ‌در ‌۱۶ ‌مهر ‌۱۳۰۷ ‌او ‌را ‌دستگیر ‌و ‌به ‌دامغان ‌و ‌مشهد ‌و ‌سپس ‌به ‌خواف ‌تبعید ‌کرد.

مدرس ‌۷ ‌سال ‌در ‌خواف ‌توسط ‌مأموران ‌تحت ‌نظر ‌بود ‌و ‌در ‌۲۲ ‌مهر ‌۱۳۱۶ ‌از ‌خواف ‌به ‌کاشمر ‌منتقل ‌شد. ‌در ‌این ‌زمان ‌رضا‌شاه ‌دستور ‌قتل ‌مدرس ‌را ‌به ‌رئیس ‌شهربانی ‌کاشمر ‌داد؛ ‌ولی ‌او ‌به ‌این ‌کار ‌تن ‌نداد ‌و ‌در ‌نتیجه ‌این ‌مأموریت ‌به ‌جهان‌سوزی، ‌متوفیان ‌و ‌خلج ‌واگذار ‌شد. ‌آن‌ها ‌در ‌شب ‌۱۰ ‌آذر ‌۱۳۱۶ ‌برابر ‌با ‌۲۷ ‌رمضان ‌۱۳۵۶ ‌(قمری) ‌او ‌را ‌کشتند ‌و ‌جنازه‌ای ‌را ‌خاک ‌کردند. ‌قبر ‌مدرس ‌پس ‌از ‌شهریور ‌۱۳۲۰ ‌و ‌خروج ‌رضا‌شاه ‌از ‌ایران، ‌توسط ‌اهالی ‌محل ‌مشخص ‌شد. ‌آرام‌گاه ‌وی ‌در ‌شهر ‌کاشمر ‌واقع ‌است.

۱۱ ‌آذر: ‌شهادت ‌میرزاکوچک‌خان ‌

در ‌بین ‌قیام‌های ‌تاریخ ‌معاصر، ‌نهضت ‌جنگل ‌با ‌وسعت ‌و ‌درگیری ‌زیاد ‌با ‌استبداد ‌و ‌استعمار، ‌طولانی‌ترین ‌آن‌هاست؛ ‌زیرا ‌از ‌شوال ‌سال ‌1333‌ه‍ ‌. ‌ق ‌تا ‌ربیع‌الثانی ‌1340ه‍ ‌. ‌ق ‌مطابق ‌1300-1293ه‍‌ ‌. ‌ش ‌و ‌1915 ‌تا ‌1922 ‌میلادی ‌دوام ‌داشت. ‌شخص ‌اول ‌این ‌نهضت ‌یعنی ‌میرزاکوچک، ‌روحانی ‌مبارزی ‌است ‌که ‌با ‌شور ‌و ‌حرارت ‌و ‌فداکاری ‌قدم ‌به ‌میدان ‌گذاشت ‌و ‌با ‌کمک ‌جمعی ‌همراه ‌و ‌همگام ‌در ‌منطقه‌ایکه ‌استعداد ‌چنین ‌فعالیتی ‌را ‌داشت ‌برای ‌تحقق ‌اهداف ‌اعلام‌شده ‌کوشید ‌و ‌تا ‌جان ‌در ‌بدن ‌داشت ‌در ‌مقابله ‌با ‌حوادث ‌پیش‌آمده ‌درنگ ‌نکرد. ‌این ‌حرکت ‌مقدس ‌و ‌اثرگذار ‌دارای ‌سازمان ‌و ‌تشکیلاتی ‌بود. ‌حدود ‌قلمروش ‌استان ‌گیلان ‌بود ‌که ‌از ‌یک ‌طرف ‌به ‌آذربایجان ‌و ‌زنجان ‌و ‌از ‌طرف ‌دیگر ‌به ‌مازندران، ‌نور ‌و ‌کجور ‌محدود ‌می‌شد. ‌مرکز ‌تأسیسات ‌مالی ‌و ‌اداری ‌آن ‌کسما ‌بود ‌که ‌حاج‌احمد ‌نامی ‌تصدی ‌این ‌بخش ‌را ‌به ‌عهده ‌داشت. ‌درآمدش ‌از ‌محل ‌وصول ‌عُشیه ‌و ‌عوارض ‌خروج ‌کالا ‌به ‌خارج ‌گیلان ‌تحصیل ‌می‌شد. ‌گوراب ‌زرمخ ‌مرکز ‌تشکیلات ‌نظامی ‌بود ‌و ‌حتی ‌این ‌مجموعه ‌از ‌مدرسه‌ی ‌تعلیمات ‌نظامی ‌برخوردار ‌بود ‌و ‌جوانان ‌گروه‌گروه ‌برای ‌فراگیری ‌تعلیمات ‌نظامی ‌راه ‌این ‌منطقه ‌را ‌پیش ‌می‌گرفتند. ‌اقدامات ‌و ‌تصمیمات ‌آن ‌را ‌گروهی ‌از ‌شخصیت‌های ‌مذهبی ‌معین ‌میکردند ‌که ‌فعالیت ‌آنان ‌در ‌آغاز ‌با ‌نام ‌هیأت ‌اتحاد ‌اسلام ‌صورت ‌می‌گرفت. ‌بعد ‌کمیته‌ای ‌با ‌27 ‌نفر ‌عضو ‌شد ‌که ‌برجستگانی ‌برخاسته ‌از ‌حوزه‌های ‌علوم ‌دینی ‌در ‌میان ‌آنان ‌دیده ‌می‌شدند. ‌به ‌علاوه ‌میرزاکوچک ‌با ‌روحانیان ‌معروف ‌از ‌جمله ‌شهید ‌آیت‌الله ‌سیدحسن ‌مدرس، ‌سیدیحیی ‌ندامانی ‌(ناصرالاسلام) ‌و ‌سید‌محمد ‌ثمره‌ای ‌در ‌ارتباط ‌بود ‌و ‌در ‌واقع ‌تصمیم‌های ‌سیاسی ‌اجتماعی ‌و ‌فرهنگی ‌اجتماعی ‌و ‌فرهنگی ‌نهضت ‌توسط ‌این ‌تشکیلات ‌که ‌به ‌شورای ‌نگهبان ‌شباهت ‌داشت ‌مورد ‌بررسی ‌قرار ‌می‌گرفت. ‌نهضت ‌جنگل ‌دولت ‌مستبد ‌و ‌سلسله‌ی ‌استعمار ‌را ‌برای ‌اسلام ‌و ‌ایران ‌خفت‌بار ‌می‌دانست. ‌این ‌قیام ‌محصول ‌شرایط ‌و ‌احوال ‌دورانی ‌است ‌که ‌وقتی ‌فعالیت ‌را ‌آغاز ‌کرد، ‌اجتماع ‌ایران ‌تحرکی ‌از ‌این ‌نوع ‌را ‌طالب ‌بود ‌و ‌مردم ‌خواستار ‌فعالیت‌هایی ‌بودند ‌که ‌بر ‌محور ‌اسلام ‌تأکید ‌کند، ‌ضد ‌بیگانه ‌باشد ‌و ‌استقلال ‌و ‌آزادی ‌را ‌به ‌ارمغان ‌آورد. ‌این ‌قیام ‌که ‌در ‌یکی ‌از ‌حساس‌ترین ‌لحظات ‌تاریخ ‌ایران ‌سر ‌گرفت ‌و ‌با ‌وجود ‌اختلاف ‌و ‌ناخالصی‌هاییکه ‌پیدا ‌کرد، ‌زنده ‌بود ‌و ‌حیات ‌امت ‌اسلامی ‌را ‌تجلی ‌بخشید. ‌قدرت‌های ‌بیگانه ‌و ‌متجاوز ‌به ‌این ‌واقعیت ‌پی ‌بردند ‌که ‌تسلط ‌بر ‌این ‌سرزمین ‌با ‌افکار ‌و ‌عقایدیکه ‌مردم ‌آن ‌دارند ‌به ‌سادگی ‌امکان ‌ندارد؛ ‌زیرا ‌برای ‌استقامت ‌و ‌نابودی ‌خصم ‌تا ‌سرحد ‌ایثار ‌جان ‌حاضرند ‌و ‌استحقاق ‌کسب ‌استقلال ‌را ‌دارند؛ ‌این ‌نهضت ‌از ‌عوامل ‌مهم ‌از ‌بین ‌بردن ‌قرارداد ‌سال ‌1919 ‌میلادی ‌است. ‌مرام‌نامه‌ی ‌نهضت ‌جنگل ‌غالباً ‌متوجه ‌برقراری ‌آزادی ‌و ‌حاکمیت ‌ملت ‌و ‌تأمین ‌امنیت ‌و ‌رفاه ‌آنان ‌است ‌که ‌34 ‌موضوع ‌را ‌طی ‌نُه ‌ماده ‌بیان ‌داشته ‌و ‌به ‌اصول ‌قانون ‌اساسی ‌مشروطیت ‌خیلی ‌نزدیک ‌است.

۱۶ ‌‌آذر: ‌روز ‌دانشجو

در ‌دهه‌ی ‌۱۳۲۰ ‌و ‌اوایل ‌دهه‌ی ‌۱۳۳۰، ‌پس ‌از ‌سقوط ‌حکومت ‌رضاشاه ‌پهلوی ‌و ‌ایجاد ‌فضای ‌بازتر، ‌فعالیت‌های ‌سیاسی ‌در ‌بین ‌دانشجویان ‌دانشگاه ‌تهران ‌(تنها ‌مؤسسه‌ی ‌مدرن ‌آموزش ‌عالی ‌آن ‌زمان ‌در ‌ایران) ‌بسیار ‌افزایش ‌یافت. ‌در ‌این ‌دوران ‌حزب ‌توده، ‌از ‌نفوذ ‌بسیاری ‌در ‌بین ‌دانشجویان ‌برخوردار ‌بود، ‌چنان‌که ‌بنا ‌به ‌گزارش‌های ‌مختلف، ‌بیش ‌از ‌نیمی ‌از ‌دانشجویان ‌دانشگاه ‌تهران ‌عضو ‌یا ‌هوادار ‌این ‌حزب ‌بودند؛ ‌اما ‌در ‌دوران ‌نخست‌وزیری ‌محمد ‌مصدق ‌و ‌افزایش ‌محبوبیت ‌جبهه‌ی ‌ملی ‌در ‌اوایل ‌دهه‌ی ‌۱۳۳۰، ‌محوریت ‌این ‌حزب ‌در ‌دانشگاه ‌به ‌چالش ‌کشیده ‌شد. ‌پس ‌از ‌وقوع ‌کودتای ‌۲۸ ‌مرداد ‌۱۳۳۲، ‌سازمان‌های ‌سیاسی ‌تشکیل‌دهنده‌ی ‌جبهه‌ی ‌ملی، ‌برای ‌دوره‌ی ‌کوتاهی ‌در ‌یک ‌ائتلاف ‌ضعیف، ‌تحت ‌نام ‌نهضت ‌مقاومت ‌ملی ‌به ‌مقاومت ‌سیاسی ‌دست ‌زدند ‌و ‌تظاهرات ‌و ‌اعتصاب‌های ‌پراکنده‌ای ‌در ‌پاییز ‌همان ‌سال ‌در ‌دانشگاه ‌تهران ‌و ‌همچنین ‌بازار، ‌از ‌جمله ‌در ‌تاریخ ‌۱۶ ‌مهر ‌و ‌۲۱ ‌آبان، ‌در ‌اعتراض ‌به ‌محاکمه‌ی ‌مصدق ‌برگزار ‌شد.

چند ‌هفته ‌پس ‌از ‌این ‌وقایع، ‌اعلام ‌شد ‌که ‌روابط ‌ایران ‌و ‌بریتانیا ‌(که ‌در ‌زمان ‌نخست‌وزیری ‌مصدق ‌قطع ‌شده ‌بود) ‌از ‌سر ‌گرفته ‌خواهد ‌شد ‌و ‌ریچارد ‌نیکسون ‌نایب ‌ریاست‌جمهوری ‌وقت ‌آمریکا ‌برای ‌دیدار ‌رسمی ‌به ‌ایران ‌خواهد ‌آمد. ‌این ‌موضوع ‌بهانه‌ی ‌لازم ‌برای ‌اعتراضات ‌را ‌فراهم ‌کرد ‌و ‌در ‌۱۴ ‌آذر ‌به ‌سفارش ‌نهضت ‌مقاومت ‌ملی، ‌دانشجویان ‌فعال ‌به ‌سخنرانی ‌در ‌کلاس‌ها ‌پرداختند ‌و ‌ناآرامی ‌تمامی ‌محوطه‌ی ‌دانشگاه ‌تهران ‌را ‌فرا‌گرفت. ‌دولت ‌وقت ‌برای ‌پیش‌گیری ‌از ‌هر ‌گونه ‌اقدام ‌بعدی ‌تصمیم ‌به ‌سرکوب ‌اعتراضات ‌گرفت. ‌سربازان ‌و ‌نیروهای ‌ویژه‌ی ‌ارتشی ‌پس ‌از ‌هجوم ‌به ‌دانشگاه، ‌به ‌کلاس‌های ‌درس ‌حمله ‌کرده ‌و ‌صدها ‌دانشجو ‌را ‌بازداشت ‌و ‌زخمی ‌کردند. ‌نیروهای ‌امنیتی ‌در ‌دانشکده‌ی ‌فنی، ‌اقدام ‌به ‌شلیک ‌تیر ‌کردند ‌که ‌موجب ‌مرگ ‌سه ‌دانشجوی ‌این ‌دانشکده ‌به ‌نام‌های ‌احمد ‌قندچی، ‌آذر ‌(مهدی) ‌شریعت‌رضوی ‌و ‌مصطفی ‌بزرگ‌نیا ‌شد. ‌فردای ‌آن ‌روز ‌نیکسون ‌به ‌ایران ‌آمد ‌و ‌دکترای ‌افتخاری ‌در ‌رشته‌ی ‌حقوق ‌را ‌در ‌دانشگاه ‌تهران ‌که ‌در ‌اشغال ‌مشهود ‌نیروهای ‌نظامی ‌بود، ‌دریافت ‌کرد!

۱۹ ‌آذر: ‌ولادت ‌امام ‌کاظم(ع)

در ‌هفتم ‌ماه ‌صفر ‌سال ‌128هجری‌قمری، ‌هفتمین ‌ستاره‌ی ‌فروزان ‌آسمان ‌ولایت، ‌در ‌آسمان ‌بشریت ‌هویدا ‌شد.

 ‌پدر ‌که ‌مهرش ‌را ‌در ‌دل ‌می‌پروراند، ‌او ‌را ‌«موسی» ‌نامید ‌تا ‌با ‌اعجاز ‌«موسوی‌اش» ‌کاخ ‌فرعونیان ‌را ‌ویران ‌کند ‌و ‌مردمان ‌رنج‌دیده ‌را ‌به ‌وادی ‌ایمن ‌رساند. ‌او ‌که ‌آستان ‌ولایتش، ‌پناه‌گاه ‌شیعیان ‌و ‌«باب ‌حوایج» ‌دردمندان ‌بود، ‌با ‌دستان ‌پرکرامتش ‌نهالِ ‌سخاوت ‌می‌کاشت ‌و ‌خشم ‌را ‌اسیر ‌صبر ‌خویش ‌می‌کرد. ‌امام ‌صادق(ع) ‌به ‌فرزند ‌ارجمندش ‌حضرت ‌کاظم(ع) ‌سخت ‌عشق ‌می‌ورزید ‌و ‌همواره ‌او ‌را ‌در ‌نگاه ‌همگان ‌می‌ستود ‌و ‌می‌فرمود: ‌«سوگند ‌به ‌خدا ‌من ‌نور ‌را ‌در ‌پیشانی ‌موسی ‌می‌نگرم؛ ‌او ‌از ‌جان ‌من ‌است.» ‌روایت ‌شده ‌که ‌شخصی ‌از ‌امام ‌صادق(ع) ‌پرسید: ‌»چه‌قدر ‌فرزندت ‌موسی ‌را ‌دوست ‌داری؟» ‌امام ‌فرمود: ‌»دوست ‌داشتم ‌غیر ‌از ‌موسی ‌فرزندی ‌نداشتم، ‌تا ‌هیچ ‌کس ‌در ‌محبتم ‌به ‌او ‌شریک ‌نمی‌شد.»

همچنین ‌از ‌علی ‌بن ‌جعفر ‌نقل ‌است ‌که ‌پدرم ‌هر ‌گاه ‌پیروان ‌خاص ‌و ‌دوستان ‌خالص ‌خود ‌را ‌می‌دید ‌می‌فرمود: «موسی ‌را ‌وصی ‌و ‌جانشین ‌من ‌بدانید ‌که ‌او ‌فاضل‌ترین ‌و ‌بهترین ‌فرزندان ‌من ‌است ‌و ‌پس ‌از ‌من ‌حجت ‌حق‌تعالی ‌بر ‌همه‌ی ‌خلق ‌خدا ‌خواهد ‌بود.»

۲۷ ‌‌آذر: ‌روز ‌وحدت ‌حوزه ‌و ‌دانشگاه

یاد ‌و ‌خاطره‌ی ‌نماز ‌عید ‌فطر ‌سال ‌1357 ‌که ‌در ‌قیطریه ‌تهران ‌و ‌با ‌استقبال ‌بی‌نظیر ‌مردم ‌تهران ‌به ‌امامت ‌شهید ‌مفتح ‌انجام ‌شد ‌در ‌تاریخ ‌انقلاب ‌همیشه ‌می‌درخشد. ‌در ‌خطبه‌های ‌این ‌نماز، ‌شهید ‌مفتح ‌برای ‌اولین ‌بار ‌نام ‌امام ‌خمینی ‌را ‌آشکارا ‌بر ‌زبان ‌جاری ‌و ‌بر ‌رهبری ‌امام ‌تأکید ‌کرد ‌و ‌پنجشنبه ‌16 ‌شهریور ‌را ‌روز ‌تجلیل ‌از ‌شهدای ‌نهضت ‌و ‌تعطیل ‌اعلام ‌کرد ‌که ‌زمینه‌ساز ‌راهپیمایی ‌17 ‌شهریور ‌و ‌وقایع ‌جمعه‌ی ‌سیاه ‌شد. ‌شهید ‌مفتح ‌که ‌توطئه‌ی ‌استعمار ‌در ‌جدا ‌نگاه ‌داشتن ‌دو ‌قشر ‌دانشگاهی ‌و ‌روحانی ‌را ‌از ‌هم ‌با ‌تمام ‌وجود ‌احساس ‌کرده ‌بود، ‌ایجاد ‌وحدت ‌میان ‌این ‌دو ‌قشر ‌مهم ‌جامعه ‌را ‌وجهه‌ی ‌همت ‌خود ‌قرار ‌داد ‌و ‌در ‌کنار ‌آموزش، ‌تدریس ‌و ‌تربیت ‌نیروهای ‌جوان ‌به ‌مبارزه ‌با ‌رژیم ‌پهلوی ‌پرداخت. ‌شهید ‌مفتح ‌با ‌تشکیل ‌شورای ‌انقلاب ‌از ‌سوی ‌امام ‌به ‌عضویت ‌این ‌شورا ‌درآمد. ‌سرانجام ‌این ‌شهید ‌بزرگوار ‌در ‌روز ‌27 ‌آذر ‌1358، ‌هنگام ‌ورود ‌به ‌دانشکده‌ی ‌الهیات،‌ ‌توسط ‌گروهک ‌فرقان ‌هدف ‌گلوله ‌قرار ‌گرفت ‌و ‌به ‌فیض ‌عظیم ‌شهادت ‌نائل ‌آمد. ‌این ‌روز ‌به ‌مناسبت ‌فعالیت ‌و ‌مجاهدت ‌این ‌شهید ‌بزرگوار ‌در ‌راه ‌تحقق ‌وحدت ‌میان ‌حوزه ‌و ‌دانشگاه، ‌روز ‌وحدت ‌روحانی ‌و ‌دانشجو ‌نامیده ‌شده ‌است.

۳۰ ‌آذر: ‌شب ‌یلدا

یلدا ‌برگرفته ‌از ‌واژه ای ‌سریانی ‌است ‌و ‌مفهوم ‌آن ‌«میلاد» ‌است ‌(زیرا ‌برخی ‌معتقدند ‌که ‌مسیح ‌در ‌این ‌شب ‌به ‌دنیا ‌آمد). ‌ایرانیان ‌باستان ‌این ‌شب ‌را ‌شب ‌تولد ‌الهه‌ی ‌مهر ‌«میترا» ‌می ‎‎پنداشتند ‌و ‌به ‌همین ‌علت ‌این ‌شب ‌را ‌جشن ‌می گرفتند ‌و ‌گرد ‌آتش ‌جمع ‌می شدند ‌و ‌شادمانه ‌پای‌کوبی ‌می‌کردند. ‌آن‌گاه ‌خوانی ‌الوان ‌می‌گستردند ‌و ‌«میزد» ‌نثار ‌می‌کردند. ‌«میزد» ‌نذری ‌یا ‌ولیمه ای ‌بود ‌غیرنوشیدنی، ‌مانند: ‌گوشت، ‌نان، ‌شیرینی ‌و ‌حلوا. ‌در ‌آیین های ‌ایران ‌باستان ‌برای ‌هر ‌مراسم ‌جشن ‌و ‌سرور ‌آیینی، ‌خوانی ‌می‌گستردند ‌که ‌بر ‌آن ‌افزون ‌بر ‌آلات ‌و ‌ادوات ‌نیایش، ‌مانند ‌آتشدان، ‌عطردان، ‌بخوردان، ‌برسم ‌و ‌غیره، ‌برآورده ها ‌و ‌فرآورده های ‌خوردنی ‌فصل ‌و ‌خوراک های ‌گوناگون، ‌همچون ‌خوراک ‌مقدس ‌و ‌آیینی ‌ویژه‌ای ‌که ‌آن ‌را ‌«میزد» ‌می‌نامیدند، ‌بر ‌سفره‌ی ‌جشن ‌می‌نهادند.

مراسم ‌شب ‌یلدا ‌(شب ‌چله) ‌از ‌طریق ‌ایران ‌به ‌قلمرو ‌رومیان ‌راه ‌یافت ‌و ‌جشن ‌«ساتورن» ‌خوانده ‌می‌شد. ‌جشن ‌ساتورن ‌پس ‌از ‌مسیحی ‌شدن ‌رومی‌ها ‌هم ‌اعتبار ‌خود ‌را ‌از ‌دست ‌نداد ‌و ‌ادامه ‌یافت ‌که ‌در ‌همان ‌نخستین ‌سده‌ی ‌آزاد ‌شدن ‌پیروی ‌از ‌مسیحیت ‌در ‌میان ‌رومیان، ‌با ‌تصویب ‌رئیس ‌وقت ‌کلیسا، ‌کریسمس ‌(مراسم ‌میلاد ‌مسیح) ‌را ‌روز ‌۲۵ ‌دسامبر ‌قرار ‌دادند ‌که ‌چهار ‌روز ‌و ‌در ‌سال‌های ‌کبیسه ‌سه ‌روز ‌بیش‌تر ‌از ‌یلدا ‌(شب ‌۲۴ ‌دسامبر) ‌فاصله ‌ندارد ‌و ‌مفهوم ‌هر ‌دو ‌واژه ‌هم ‌یکی ‌است. ‌از ‌آن ‌پس ‌این ‌دو ‌میلاد ‌تقریباً ‌با ‌هم ‌برگزار ‌می‌شده‌اند.

آراستن ‌سرو ‌و ‌کاج ‌در ‌کریسمس ‌هم ‌از ‌ایران ‌باستان ‌اقتباس ‌شده ‌است؛ ‌زیرا ‌ایرانیان ‌به ‌این ‌دو ‌درخت ‌مخصوصاً ‌سرو ‌به ‌چشم ‌مظهر ‌مقاومت ‌در ‌برابر ‌تاریکی ‌و ‌سرما ‌می‌نگریستند ‌و ‌در ‌خور ‌روز، ‌در ‌برابر ‌سرو ‌می‌ایستادند ‌و ‌عهد ‌می‌کردند ‌که ‌تا ‌سال ‌بعد ‌یک ‌نهال ‌سرو ‌دیگر ‌کشت ‌کنند.

پی‌نوشت:

1. ‌سپاه ‌از ‌دید ‌قانون ‌1362‌.

 

فهرست عناوین
فونت درشتر
فونت ریزتر
نسخه متنی
نسخه چاپی
ارسال به دوستان